Σύστημα ECTS: εφόδιο για την κτήση πτυχίου;

Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρ. 3 του Ν. 1268/1982: «Κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα περιλαµβάνει έναν αριθµό «διδακτικών µονάδων» (δ.µ.) Η δ.µ. αντιστοιχεί σε µια εβδοµαδιαία ώρα διδασκαλίας επί ένα εξάµηνο προκειµένου περί αυτοτελούς διδασκαλίας µαθήµατος και σε µια µέχρι τρείς εβδοµαδιαίες ώρες διδασκαλίας ή εξάσκησης επί ένα εξάµηνο για το υπόλοιπο εκπαιδευτικό έργο, σύµφωνα µε σχετική απόφαση της Γ.Σ. Τµήµατος. Στο Πρόγραµµα Σπουδών περιέχεται και ο ελάχιστος αριθµός δ.µ. που απαιτείται για τη λήψη του πτυχίου.»

Mε βάση την ισχύουσα νομοθεσία η εφαρμογή του ECTS (European Credit Transfer and Accumulation System), ήτοι Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς και Συσσώρευσης Πιστωτικών Μονάδων και κατά συνέπεια ο καθορισμός των πιστωτικών μονάδων του κάθε μαθήματος (ή καλύτερα, εκπαιδευτικού συστατικού στοιχείου και δραστηριότητας), από τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (εφεξής Ε.Ι.) για τα προγράμματα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών τους, αποτελεί τη βάση με την οποία είναι δυνατή η μεταφορά και συσσώρευση επιτυχών επιδόσεων σε άλλα αντίστοιχα προγράμματα σπουδών του ιδίου ή άλλου Ε.Ι. σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Με λίγα λόγια το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς και συσσώρευσης πιστωτικών μονάδων βασίζεται στον φόρτο εργασίας, τον οποίο απαιτείται να καταβάλει κάθε φοιτητής ή σπουδαστής για να επιτύχει τους αντικειμενικούς στόχους ενός προγράμματος σπουδών, ανάλογα με τα εκάστοτε μαθησιακά αποτελέσματα και τις γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες που επιδιώκεται να αποκτηθούν μετά την επιτυχή ολοκλήρωσή του. Τα μαθησιακά αποτελέσματα καθορίζονται εκάστοτε επακριβώς από τους οικείους διδάσκοντες ή υπεύθυνους για κάθε επιμέρους αυτοτελές εκπαιδευτικό συστατικό στοιχείο και δραστηριότητα του προγράμματος σπουδών και περιγράφονται αναλυτικά στον Ενημερωτικό Οδηγό Σπουδών κάθε Ε.Ι.

Οι πιστωτικές μονάδες εκφράζουν τον φόρτο εργασίας που απαιτεί κάθε αυτοτελές εκπαιδευτικό συστατικό στοιχείο ή δραστηριότητα του προγράμματος σπουδών για να επιτευχθούν οι αντικειμενικοί στόχοι ή τα μαθησιακά αποτελέσματα που επιδιώκονται εκάστοτε με κάθε τέτοιο συγκεκριμένο στοιχείο ή δραστηριότητα, σε σχέση με τον συνολικό φόρτο εργασίας που απαιτείται για την επιτυχή ολοκλήρωση ενός (1) ακαδημαϊκού έτους πλήρους φοίτησης.

Αρμόδια όργανα για την απόδοση πιστωτικών μονάδων σε κάθε αυτοτελές εκπαιδευτικό συστατικό στοιχείο και δραστηριότητα του προγράμματος σπουδών είναι η Γενική Συνέλευση ή το Συμβούλιο του οικείου Τμήματος του Ε.Ι. σε περίπτωση προγράμματος προπτυχιακών σπουδών και η Γενική Συνέλευση ειδικής σύνθεσης σε περίπτωση προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών. Τα αρμόδια όργανα προβαίνουν στην απόδοση των πιστωτικών μονάδων με ανάλογη αντιστοίχιση του φόρτου εργασίας που εκτιμάται ότι απαιτείται για την επίτευξη των αντικειμενικών στόχων ή των μαθησιακών αποτελεσμάτων, όπως καθορίζονται εκάστοτε από τους οικείους διδάσκοντες ή υπεύθυνους για καθένα από τα αυτοτελή εκπαιδευτικά συστατικά στοιχεία και δραστηριότητες του προγράμματος σπουδών.

Οι πιστωτικές μονάδες που αποδίδονται σε κάθε αυτοτελές εκπαιδευτικό συστατικό στοιχείο ή δραστηριότητα του προγράμματος σπουδών δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση να υπολογίζονται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο με βάση τις ώρες διδασκαλίας ή παρακολούθησης ή τις διδακτικές μονάδες των μαθημάτων και τον ελάχιστο αριθμό διδακτικών μονάδων που απαιτείται σύμφωνα με το πρόγραμμα σπουδών για τη λήψη του πτυχίου ή του μεταπτυχιακού διπλώματος.

Η ευθυγράμμιση της νομοθεσίας μας και της πρακτικής των ΕΙ προς το σύστημα ECTS αποτελεί υποχρέωση της χώρας μας και αποσκοπεί στην ενοποίηση των πιστωτικών μονάδων προκειμένου να είναι δυνατή η μετακίνηση των φοιτητών στα πλαίσια του ERASMUS, παράλληλα όμως αποτελεί ένα βασικό στοιχείο για την συγκρότηση των προγραμμάτων σπουδών των ΑΕΙ και κατ΄επέκταση για την ανακύρηξη, ενδεχομένως, ως πτυχιούχου όποιου επιτύχει στα αντίστοιχα μαθήματα και συμπληρώσει των απαιτούμενο αριθμό πιστωτικών μονάδων όπως ορίζει πλέον και το ECTS. Το ECTS ενδεχομένως να δύναται να αποτελέσει ένα επιπλέον «εφόδιο» προκειμένου να διορθωθούν αστοχίες πανεπιστημιακών προγραμμάτων σπουδών, αναφορικά με τον διαχρονικό επιμερισμό των διδακτικών ωρών από τα προγράμματα σπουδών.